Emlak Vergisi Vergicilik tarihinde rastlanan ilk vergilerden biridir. Dünyada diğer ülkelerde
olduğu gibi Türkiye’de de Osmanlı İmparatorluğu dineminden beri Emlak üzerinden Vergi alınmaktadır.
Cumhuriyet döneminde Emlak Vergisi 1972 yılına kadar tahrir (yazım) sistemine göre alınmış, bu
tarihte yapılan kanun değişikliği ile beyan sistemine geçilmiştir.
Emlak Vergisi tipik reel karakterde bir mükellefiyettir. Bu karakteri ile de mahalli bir vergi olarak
gelişmiştir. Emlak Vergisi deyimi bina, arsa ve arazi vergilerini mevzuatını içine alan bir üst
kavram olarak kullanılmaktadır. Emlak vergisinde mükelleflerin kişisel durumları nazar alınmaksızın
vergi doğrudan doğruya Emlak’a bağlıdır.
Mükellef: 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 8. maddesinde mükellef, vergi kanunlarına göre
kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek ve tüzel kişi olarak tanımlanmıştır. Bu tanımdanda
anlaşılacağı üzere mükellef, herhangi bir vergi kanununa göre adına borç çıkarılan gerçek ve tüzel
kişilerdir.
Vergi Sorumlusu: Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine
(Belediye’ye) karşı muhatap olan kişi ya da kişilerdir.
Mülkiyet Hakkı: Mülkiyet hakkı, Türk Medeni Kanunu’nun 618. maddesinde düzenlenmiştir.
Mülkiyet hakkı bir kimseye sahip olduğu eşyayı kullanma, ondan faydalanma ve onun her türlü
tasarruf da bulunma hak ve yetkisi verir.
Emlak Vergisi Oranları: Bakanlar Kurulunca belirlenen halihazırdaki vergi oranları gayrimenkulün
rayiç bedeli üzerinden işyeri ( bina ) için %o 2, mesken ( bina ) için %o 1, arsa için %o 3, arazi için %o 1’dir.
Emlak Vergisi Mükellefiyeti Ne Zaman Başlar?
Medeni Kanunun 633. maddesine göre, gerçek ve tüzel kişilerin bir taşınmaz malın mülkiyetini kazanabilmeleri
için Tapu Sicil’ine kaydı şarttır. Buna göre bir taşınmazın, Emlak Vergisi mükellefiyeti de Tapu Sicil kayıt ile
başlamaktadır. Çünkü mülkiyet ancak Tapu Tescili ile kazanılmaktadır.
Emlak Vergisinin Kapsamı Nedir?
Emlak Vergisi arazi, arsa ve bina için ödenmektedir. Ve beyana dayalı bir vergidir. Bu tür taşınmazı
olan yurttaş, Emlak Vergisi vermekle yükümlüdür. Emlak Vergisi verecek kişilerin ilgili Belediyelerin
Emlak Servisi’ne müracaat etmeleri ve burdada Emlak Beyannamesi formu ( Arsa, Bina, Arazi için
ayrı ayrı ) doldurmaları gerekmektedir. Müracaat esnasına mükellefler taşınmazlara ait tapu belgesi
bulundurmak zorundadırlar.
Emlak Vergisi Beyannamesi için Hangi Belgeler Gereklidir?
Emlak Vergisi beyannemsi için, Tapu fotokopisi, Nüfus Cüzdan’ı, T.C.kimlik numarası, binalar için
yapı kullanma izin belgesi fotokopisi gereklidir. Ayrıca mükellefler yazışma adreleri ve telefon
numarası bildirmek zorundadırlar.
Emlak Vergisi Hangi Dönemlerde Ödenmektedir?
Emlak Vergisi yıl içinde iki eşit taksit halinde ödenmekte olup, ilk taksit Mayıs ayı sonu,
ikinci taksit ise Kasım ayı sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir. Ancak mükellefler isterler
ise ikinci taksit süresini beklemeden tek seferde de tamamını ödeyebilirler.
Emlak Vergisi Zamanında Ödenmez ise Cezai Yaptırımı Ne Olur?
Emlak Vergisi’ni zamanında ödemeyen mükellef geciken taksit için her ay 6183 sayılı
kanun hükümlerine göre tespit edilen oranda gecikme cezası ödemek zorundadır. Örneğin
bu oran 2001 yılında uygulanmak üzere tespit edilen aylık gecikme cezası %10 iken, 2006
yılının ilk üç ayında %3, sonraki aylar için %2,5 olmuştur.
Emlak Vergisinde İndirimli veya Muaf Olma Koşulları
Türkiye sınırları içinde 200m2’yi geçmeyen tek meskeni olanlarda, gelirleri sadece kanunla kurulan
Sosyal Güvenlik Kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, şehitlerin, dul ve
yetimlerinin hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin vergi oranları sıfırdır. ( Vergiden Muafır )
Hiçbir geliri olmadığını belgelemek için ikametgahının bulunduğu yer Vergi Dairesinden gelir
vergisi mükellefi olmadıklarına ve T.C. Emekli Sandığı, Bağkur ve Sosyal Sigortalar
Kurumundan aktif sigortalı olmadıklarına dair belge alarak Belediyeye vereceklerdir.
Emlak Vergisi İle İlgili Diğer Hususlar
- Mükellef gayrimenkullerinde meydana gelebilecek değişiklikleri değişiklik
- beyannamesi doldurarak, ilgili Belediye’ye vermek zorundadır.( Arsa bina oldu ise bina
- beyannamesi vermesi, araziyken ifraz olupta arsa vasfına geçtiği taktirde arsa beyannamesi
- gibi )
- Binaların emlak vergisine esas asagri m2 değeri her yıl Maliye Bakanlığı ve Bayındırlık ve
- İskan Bakanlığınca müşterek olarak tespit edilir.
- Arsa ve arazi asgari beyan değeri ise genel beyan dönemlerinde Vergi Usul Kanunu’na
- göre oluşturulan Takdir Komisyon’larınca tespit edilir.
- Emlak vergisi beyannamesi mevcut bina, arsa ve arazilerde 4 yılda bir genel beyan
- döneminde mükellefler tarafından yenilenmez, bu işlemi Belediye kendiliğinden yapar.
- Emlak vergisine esas yeni beyanların değerleri beyannamenin verildiği yılın rayicine
- göre hesaplanır. Önceden verilen beyanların takip eden yıllardaki değerleri her yıl Maliye Bakanlığı’nca
- tespit edilen yeniden değerlendirme oranının yarısı kadar arttırılarak hesaplanır